Amagambo n'interuro
Primary 3 · Ikinyarwanda
Amagambo n'interuro
Lesson 1 of 3
13 min
Let's begin
Ishimwe ahagaze imbere y'ikibaho. Mwarimu yanditseho ijambo rirerire: umunyeshuri.
Ishimwe atangira gutinya. Ati: "Iri jambo ni rirerire cyane! Sinshobora kurisoma."
Mwarimu aramwenyura ati: "Ntugerageze kurimira ryose icyarimwe. Ricemo uduce duto — nk'uko umuntu acamo umugati mbere yo kuwurya."
Uyu munsi urahiga uburyo bwa Ishimwe: ucamo ijambo rirerire mu duce, ukatuhuza, ijambo rikavuka mu kanwa kawe wenyine.
Vuga ijambo isoko buhoro cyane. Ukingura akanwa gatatu: i … so … ko.
Buri gihe ukinguye akanwa rimwe, uba uvuze agace. Ijambo isoko rifite uduce 3: i / so / ko.
Menya iri hame: buri gace kagira inyajwi (a, e, i, o, u). Nta gace kabaho kadafite inyajwi. Ni yo mpamvu ushobora kukaririmba.
Reba ijambo ishuri. Wagerageza kurikatamo uti: i - s - hu - ri? Oya! Inyuguti s na h zifatanye zikavuga ijwi rimwe: sh. Ntuzitandukanye.
Ni yo mpamvu ari: i / shu / ri — uduce 3.
Dore izindi nyuguti zifatanya gutya:
| Zifatanye | Urugero | Uduce |
|---|---|---|
| sh | ishuri | i - shu - ri |
| ny | inyoni | i - nyo - ni |
| cy | icyayi | i - cya - yi |
| ry | umuryango | u - mu - rya - ngo |
| by | ibyuma | i - byu - ma |
| jy | kujya | ku - jya |
| ts | gutsinda | gu - tsi - nda |
| shy | ishyamba | i - shya - mba |
| mw | umwana | u - mwa - na |
| tw | gutwara | gu - twa - ra |
| bw | ubwato | u - bwa - to |
Vuga ijambo inka buhoro. Ntugerageze kuvuga "i - n - ka". Umunwa ntibishoboka! Uvuga i … nka.
Iyo n cyangwa m iri imbere y'indi ngombajwi, zifatanya zikavuga ijwi rimwe. Ijambo inka rifite uduce 2: i / nka.
Ubu tugiye gukora urugero rwuzuye. Ijambo ni umunyeshuri.
Intambwe 1 — Reba inyuguti zose: u m u n y e s h u r i
Intambwe 2 — Shakisha inyuguti zifatanye: mbona ny na sh. Izo ni amajwi abiri gusa, sinzitandukanya.
Intambwe 3 — Cagamo uduce: u / mu / nye / shu / ri ➜ uduce 5.
Intambwe 4 — Huza buhoro, hanyuma wihute: u-mu-nye-shu-ri … umunyeshuri!
Ubu ibaze: iri jambo risobanura iki? Umunyeshuri ni umwana wiga ku ishuri — ni wowe!
Umuganda ni umurimo rusange abaturage bakorera hamwe. Ubonye? Wasomye ijambo ry'uduce 4 utisunze umuntu.
| Ijambo | Uduce | Umubare |
|---|---|---|
| ikibuga | i - ki - bu - ga | 4 |
| umupira | u - mu - pi - ra | 4 |
| ibirayi | i - bi - ra - yi | 4 |
| umwarimu | u - mwa - ri - mu | 4 |
| inkoko | i - nko - ko | 3 |
| ishyamba | i - shya - mba | 3 |
| umuryango | u - mu - rya - ngo | 4 |
| umunyeshuri | u - mu - nye - shu - ri | 5 |
Soma ijambo kabiri: ubwa mbere buhoro (uduce ku duce), ubwa kabiri wisanzuye (ijambo ryose icyarimwe, nk'aho uganira).
Iyo usoma interuro, siga umwanya hagati y'amagambo maze uhagarare gato ku kadomo:
Umunyeshuri asoma igitabo. Abana bakina umupira ku kibuga.
Gusoma si ukuvuga amajwi gusa — ni no gusobanukirwa. Buri gihe umara gusoma, ibaze: ibi mvuze bisobanura iki?
Tip
Banza ushakishe inyuguti zifatanye!
Mbere yo gucamo ijambo mu duce, reba niba ririmo: sh, ny, cy, ry, by, jy, ts, shy, mw, tw, bw, nk, nd, ng, nt, mb.
Izo ni amajwi amwe. Uzitandukanyije, ijambo rihita ritavuga: "i-s-hu-ri" nta cyo bivuze, ariko "i-shu-ri" ni ishuri!
Kora buri kimwe mu mutwe, hanyuma ukande ku gisubizo urebe niba ari cyo.
Cagamo uduce ijambo umwarimu.
Igisubizo: u - mwa - ri - mu (uduce 4). "mw" ni ijwi rimwe, ntugatandukanye.
Ijambo ishyamba rifite uduce tungahe?
Igisubizo: 3 (i - shya - mba). "shy" ni ijwi rimwe, na "mb" ni ijwi rimwe.
Huza uduce: i + nko + ko = ?
Igisubizo: inkoko.
Ni izihe nyuguti zifatanye mu ijambo umuryango?
Igisubizo: "ry" na "ng". Ni yo mpamvu ari u - mu - rya - ngo (uduce 4).
Soma iyi nteruro, hanyuma uvuge icyo isobanura: Abana bakina umupira ku kibuga.
Igisubizo: A-ba-na ba-ki-na u-mu-pi-ra ku ki-bu-ga. Isobanura ko abana bariho bakina umupira ku kibuga cy'ishuri.
Ibyo wize uyu munsi
Isuzume
Ijambo imbwa rifite uduce tungahe?
