Umuryango n'inshuti
Primary 3 · Ikinyarwanda
Umuryango n'inshuti
Lesson 3 of 3
14 min
Let's begin
Keza yagiye kwa nyogokuru i Rwamagana mu kiruhuko. Inshuti ye Umutoni aramukumbuye cyane.
Umutoni nta telefone afite. Nuko afata urupapuro n'ikaramu, ashaka kumwandikira. Ariko atangira ate? Ashyira iki mbere, iki nyuma?
Uyu munsi na wowe uriga kwandika ubutumwa bugufi wohereza inshuti cyangwa umuryango wawe. Ni byoroshye kuruta uko ubitekereza.
Ni inyandiko ngufi cyane — interuro eshatu cyangwa enye gusa — wandikira umuntu kugira ngo:
Si inkuru ndende. Ni bugufi — ni yo mpamvu bwitwa ubutumwa bugufi.
Dore ubutumwa Keza yandikiye Umutoni. Busome yose, hanyuma tuzabuce mo ibice:
Kigali, ku wa 5 Werurwe 2026
Umutoni wanjye,
Mwiriwe! Ndagukumbuye cyane. Ku wa gatandatu tuzakina umupira ku kibuga cy'ishuri saa yine z'igitondo. Nyamuneka uze.
Ndagutegereje.
Uwawe, Keza
Noneho reba uko ubwo butumwa bwubatswe:
| Igice | Mu butumwa bwa Keza | Icyo gikora |
|---|---|---|
| Itariki (ntibitegetswe) | Kigali, ku wa 5 Werurwe 2026 | Yerekana aho uri n'umunsi wandikiye. |
| 1. Uwo wandikira | Umutoni wanjye, | Umuramutsa. Ibuka akitso (,) nyuma y'izina. |
| 2. Ubutumwa | Mwiriwe! Ndagukumbuye cyane. Ku wa gatandatu tuzakina umupira… Nyamuneka uze. | Uvuga icyo ushaka kuvuga. Interuro nkeya. |
| 3. Ijambo ryo gusoza | Ndagutegereje. | Usoza neza: Ndagutegereje. / Turabonana. / Ndagusuhuza. |
| 4. Izina ryawe | Uwawe, Keza | Bituma uwo wandikiye amenya uwabwoherejwe. |
Ntabwo buri gihe wandikira inshuti. Rimwe na rimwe usiga ubutumwa mu rugo. Dore ubwa Mugisha:
Mama,
Ngiye kuvoma amazi ku ivomo. Nzagaruka saa kumi n'imwe. Nasize umutsima ku meza.
Uwawe, Mugisha
Ubu ni bugufi kurushaho: nta tariki, nta jambo rirerire ryo gusoza. Ariko ibice by'ingenzi biracyahari: uwo wandikira (Mama,), ubutumwa (interuro eshatu), n'izina ryawe (Uwawe, Mugisha).
Tip
Uko wabyibuka byoroshye: MUSI
Ubutumwa bugufi ni MUSI. Uzabyibuke!
Kora buhoro, hanyuma ukande ku gisubizo urebe niba ari cyo.
Ni ikihe kimenyetso ushyira nyuma y'izina ry'uwo wandikira?
Igisubizo: akitso (,). Urugero: Muraho Uwase,
Iyi nteruro yanditse nabi. Yikosore: ndagutumira ku isabukuru yanjye
Igisubizo: Ndagutumira ku isabukuru yanjye. (Yari ifite amakosa abiri: yatangiraga n'inyuguti nto, kandi ntiyari isozwa n'akadomo.)
Uzuza igice kibuze:
Muraho Gatete,
Ejo ni isabukuru yanjye. Nyamuneka uze mu rugo saa munani.
Ndagutegereje.
_____________
Igisubizo: Uwawe, Ishimwe — ni igice cya kane, izina ryawe. Nta butumwa busozwa hatariho izina ry'uwabwandiste.
Shyira ibi bice ku murongo uko bikurikirana: (a) Uwawe, Keza (b) Ndagutegereje. (c) Muraho Uwase, (d) Ku cyumweru tuzasura nyogokuru.
Igisubizo: c, d, b, a. — Muramutsa, Ubutumwa, Soza, Izina. Ni MUSI!
Andika ubutumwa bugufi ushimira inshuti yawe Byiringiro wagufashije gutwara amazi.
Igisubizo (urugero):
Byiringiro,
Urakoze cyane wamfashije gutwara amazi ejo. Nishimiye ubufasha bwawe.
Turabonana ku ishuri.
Uwawe, Mutesi
Ubwawe buzatandukana n'ubu — ni byiza! Ibyingenzi ni uko ibice bine byose bihari.
Ibyo wize uyu munsi
Isuzume
Nyuma y'izina ry'uwo wandikira, ushyiraho akitso (,).