Ubufatanye no Gukorera Hamwe
Senior 3 · Kinyarwanda
Ubufatanye no Gukorera Hamwe
Lesson 4 of 4
25 min
Kuri radiyo mu gitondo, ku kibaho cy'ishuri, ku rugi rw'ibiro by'akagari, mu nama y'umudugudu, ku rusengero cyangwa ku musigiti: aho uri hose, hari umuntu ushaka kumenyesha abantu benshi ikintu. Ubwo butumwa bwitwa amatangazo. Ihuriro ry'ibidukikije twabonye mu isomo riheruka ryize ko ubutumwa bwanditse neza burinda amakosa; itangazo ni bwo buryo bwabwo bwemewe.
Soma aya matangazo atatu yanditswe na Ganzaa, maze ugereranye uko yubatse.
Amatangazo yanditswe na Ganzaa. Amazina, amatariki, imibare na nomero za telefoni ni iby'urugero.
ITANGAZO
Ubuyobozi bw'ishuri bumenyesha abanyeshuri bose b'umwaka wa gatatu ko ku wa gatandatu tariki ya 14 Werurwe hazaba igikorwa cyo gutera ibiti ku musozi uri inyuma y'ishuri, guhera saa mbili za mu gitondo kugeza saa yine.
Buri munyeshuri arasabwa kuzana isuka n'icupa ry'amazi. Abazitabira bazahurira ku irembo ry'ishuri.
Bikorewe ku ishuri, ku wa 9 Werurwe.
Umuyobozi w'ishuri
IKOFI YATORAGUWE
Ikofi y'umutuku yatoraguwe ku ngoro ndangamurage, ku wa kane tariki ya 12 Werurwe. Nyirayo arasabwa kuza kuyireba mu biro by'ushinzwe imyitwarire, nyuma y'amasomo, afite ibimenyetso bigaragaza ko ari iye.
Ushinzwe imyitwarire
INGEMWE NZIZA Z'IBITI BY'IMBUTO!
Ikimina «Twese hamwe» kiragurisha ingemwe z'avoka, iz'imyembe n'iz'amacunga, zateguwe neza kandi zifite ubuzima bwiza.
Igiciro: 300 Frw ku ngemwe imwe. Uguze ingemwe 10 cyangwa zirenga ahabwa inama z'ubuntu ku buryo bwo kuzitera.
Aho: ku karima k'ikimina, iruhande rw'ibiro by'umudugudu. Igihe: buri munsi, saa mbili kugeza saa kumi.
Telefoni: 07XX XXX XXX
1. Itangazo rya mbere ryatanzwe na nde, kandi rigenewe ba nde?
2. Abanyeshuri basabwa kuzana iki, kandi bazahurira he?
3. Nyir'ikofi asabwa gukora iki kugira ngo ayisubizwe?
4. Ni iki itangazo rya gatatu rikoresha kugira ngo rikurure abaguzi?
5. Umuntu uguze ingemwe 12 azishyura angahe?
6. Gusesengura: Kuki itangazo rya kabiri ritavuga ibiri mu kofi?
1. Ryatanzwe n'umuyobozi w'ishuri; rigenewe abanyeshuri b'umwaka wa gatatu.
2. Isuka n'icupa ry'amazi; bazahurira ku irembo ry'ishuri.
3. Kuza mu biro by'ushinzwe imyitwarire nyuma y'amasomo, afite ibimenyetso bigaragaza ko ari iye.
4. Umutwe ukurura amaso, amagambo meza ku bwiza bw'ingemwe, igiciro kiri hasi, n'inama z'ubuntu ku baguze nyinshi.
5. 12 × 300 = 3 600 Frw, kandi ahabwa inama z'ubuntu kuko yaguze zirenga 10.
6. Kugira ngo ushaka kuyiyitirira atabimenya: nyirayo nyakuri ni we uzashobora kuvuga ibiyirimo nk'ikimenyetso.
Definition
Itangazo ni ubutumwa bugufi butangazwa ku mugaragaro, bugenewe abantu benshi, bubamenyesha ikintu cyabaye cyangwa kizaba, cyangwa bubasaba gukora ikintu runaka. Rishobora kwandikwa (ku kibaho, mu kinyamakuru, kuri interineti) cyangwa kuvugwa (kuri radiyo, mu nama, ahantu hahurira abantu benshi).
| Ubwoko | Icyo rigamije | Urugero |
|---|---|---|
| Itangazo ry'ubuyobozi | kumenyesha icyemezo cyangwa igikorwa cy'urwego runaka | ubuyobozi bw'ishuri bumenyesha igikorwa cyo gutera ibiti |
| Itangazo ry'inama cyangwa ry'ubutumire | gutumira abantu mu nama cyangwa mu birori | inama y'ababyeyi, ubukwe |
| Itangazo ryo kwamamaza | kumenyekanisha igicuruzwa cyangwa serivisi | ingemwe z'ikimina «Twese hamwe» |
| Itangazo ry'ibyabuze n'ibyatoraguwe | gufasha nyir'ikintu kukibona | ikofi yatoraguwe |
| Itangazo ry'akazi | kumenyesha imyanya y'akazi n'ibisabwa | ishuri rikeneye umukozi w'isomero |
| Itangazo ry'ikiriyo | kumenyesha urupfu n'igihe cyo gushyingura | ritangwa n'umuryango, mu mvugo yubahisha kandi ituje |
Igishushanyo: Ibice by'itangazo rya mbere, cyashushanyijwe na Ganzaa. Buri bara rigaragaza igisubizo cy'ikibazo kimwe.
Amatangazo akunze kwibanda ku gikorwa aho kwibanda ku ugikora. Ni yo mpamvu akoresha inshinga zikorerwa, zubakwa n'ingereka -w- wize mu mutwe wa mbere: «Ikofi y'umutuku yatoraguwe» (ntibivuga uwayitoraguye). Akoresha kandi inshinga zisaba, zifite umusozo -e: «Abazitabira bazane isuka.»
| Inshinga ikora | Inshinga ikorerwa (-w-) | Urugero mu itangazo |
|---|---|---|
| gusaba | gusabwa | Abanyeshuri barasabwa kuzana isuka. |
| kumenyesha | kumenyeshwa | Ababyeyi bamenyeshwa ko inama yimuwe. |
| kugurisha | kugurishwa | Ingemwe ziragurishwa ku karima k'ikimina. |
| gutumira | gutumirwa | Abanyamuryango bose baratumiwe. |
| gutoragura | gutoragurwa | Ikofi yatoraguwe ku ngoro ndangamurage. |
Inshinga zisaba (-e): bazane, baze, bohereze, bitabire. «Abifuza akazi bohereze ibaruwa isaba akazi bitarenze ku wa gatanu.»
Worked example
Guhindura interuro isanzwe interuro y'itangazo
Interuro isanzwe: «Umuyobozi w'ishuri yanditse ko azakoresha inama y'ababyeyi ku wa gatanu.»
Igisubizo: «Ababyeyi bose baratumiwe mu nama izabera mu cyumba cy'inama cy'ishuri, ku wa gatanu, saa tatu za mu gitondo.»
Worked example
Gusuzuma itangazo ribura ibintu
Itangazo: «Inama y'ihuriro izaba ejo. Muzaze mwese.»
Ibibura: umutwe; uritanze; aho inama izabera; isaha; icyo izigaho; itariki nyayo («ejo» ntisobanutse iyo itangazo rimanitse iminsi myinshi).
Ryakosowe: «ITANGAZO. Perezida w'ihuriro ry'ibidukikije amenyesha abanyamuryango bose ko inama izaba ku wa kabiri tariki ya 17 Werurwe, saa kumi, mu cyumba cya 3. Ingingo: gutegura umunsi wo gutera ibiti. Bikorewe ku wa 13 Werurwe. Ganza, Perezida.»
Warning
Itangazo si inkuru: ntukaribumbamo ibisobanuro birebire. Kandi itangazo ryo kwamamaza rigomba kuvugisha ukuri: ntukavuge ko igicuruzwa «kivura indwara zose» cyangwa ko «ari cyo cyiza ku isi». Ntugashyire mu itangazo amakuru bwite y'abantu adakenewe.
Igikorwa: uri umwanditsi w'ihuriro ry'umuco ry'ishuri ryawe. Andika itangazo rimenyesha abanyeshuri igitaramo cy'umuco gitegurwa n'ihuriro, ribasaba kwiyandikisha ku bashaka kuririmba cyangwa kubyina.
Practice
Imyitozo
Itangazo ni iki?
Vuga amoko ane y'amatangazo, utange urugero rwa buri bwoko.
Vuga uturango dutanu tw'itangazo.
Hindura izi nshinga zikorerwa: (a) gutumira; (b) gusaba; (c) kwakira.
Hindura iyi nteruro uyishyire mu mvugo y'itangazo ukoresheje inshinga ikorerwa: «Twabonye telefoni mu isomero.»
Ni ibihe bibazo bitanu itangazo ryiza risubiza?
Guhanga: andika itangazo ry'igitaramo cy'umuco cy'ishuri.
1. Ubutumwa bugufi butangazwa ku mugaragaro, bugenewe abantu benshi, bubamenyesha ikintu cyangwa bubasaba gukora ikintu.
2. Urugero: ry'ubuyobozi (igikorwa cyo gutera ibiti); ry'inama (inama y'ababyeyi); ryo kwamamaza (ingemwe); ry'ibyabuze n'ibyatoraguwe (ikofi); ry'akazi (umukozi w'isomero).
3. Umutwe; uritanze; abo rigenewe; ubutumwa (iki, hehe, ryari, bande, gute); icyo basabwa gukora; itariki n'umukono.
4. (a) gutumirwa; (b) gusabwa; (c) kwakirwa.
5. «Telefoni yatoraguwe mu isomero. Nyirayo arasabwa kuza kuyireba...»
6. Iki? Hehe? Ryari? Bande? Gute?
7. Igisubizo ntangarugero (cyanditswe na Ganzaa):
ITANGAZO: IGITARAMO CY'UMUCO
Ihuriro ry'umuco ry'ishuri rimenyesha abanyeshuri bose ko hateguwe igitaramo cy'umuco kizaba ku wa gatanu tariki ya 27 Werurwe, saa kumi kugeza saa kumi n'ebyiri, mu cyumba mberabyombi cy'ishuri.
Abifuza kuririmba, kubyina cyangwa kuvuga imivugo barasabwa kwiyandikisha ku mwanditsi w'ihuriro bitarenze ku wa mbere tariki ya 23 Werurwe. Buri tsinda rihabwa iminota itanu.
Mwese muratumiwe!
Bikorewe ku ishuri, ku wa 16 Werurwe.
Umwanditsi w'ihuriro ry'umuco
Further reading
Ibitabo byo gusoma
Sources and credits
Amatangazo atatu, itangazo ntangarugero, imbonerahamwe, ingero, imyitozo n'ibisubizo: Written by Ganzaa. Amazina, amatariki, ibiciro na nomero bivugwamo ni iby'urugero.
Igishushanyo «Ibice by'itangazo» (SVG): Written by Ganzaa.
