Gukunda Umurimo
Senior 3 · Kinyarwanda
Gukunda Umurimo
Lesson 4 of 4
25 min
Mutoni na Kalisa bashaka kwigisha abanyeshuri ubuvumvu, bashinga ihuriro ku ishuri. Ariko ishuri si iryabo: bakeneye uruhushya rw'umuyobozi. Ntibazamuhagarika mu nzira ngo bamubwire mu magambo abiri: bazamwandikira ibaruwa y'ubuyobozi. Mu mwaka wa mbere wize ibaruwa ya gicuti; uyu munsi uriga ibaruwa yandikirwa urwego cyangwa umuyobozi, ifite imbata yemewe.
Ibaruwa yanditswe na Ganzaa. Amazina, ishuri, itariki na nomero ni iby'urugero.
Kalisa Eric
Umuhuzabikorwa w'ihuriro ry'abavumvu bato
Ishuri ryisumbuye rya Kabeza
Tel.: 07XX XXX XXXKabeza, ku wa 5 Ukwakira 2026
Kuri Nyakubahwa Umuyobozi
w'Ishuri ryisumbuye rya KabezaImpamvu: Gusaba ahantu ho gushyira imitiba y'ihuriro ry'abavumvu bato
Nyakubahwa Muyobozi,
Mbandikiye iyi baruwa ndi umuhuzabikorwa w'ihuriro ry'abavumvu bato, ryashinzwe n'abanyeshuri makumyabiri b'umwaka wa gatatu n'uwa kane. Mbasaba ko ishuri ryaduha ahantu ho gushyira imitiba itatu y'ihuriro.
Ihuriro ryacu rigamije kwigisha abanyeshuri ubuvumvu, gukunda umurimo w'amaboko, no kwinjiza amafaranga yafasha abanyeshuri batishoboye kugura ibikoresho by'ishuri. Koperative y'abavumvu yo mu murenge yemeye kuduhugura no kuduha imitiba itatu ku buntu. Twifuza ahantu hari kure y'amashuri n'ibibuga, nko ku nkengero z'ishyamba riri inyuma y'ishuri, kugira ngo inzuki zitabangamira umuntu. Abanyamuryango bazajya bakora ku wa gatandatu gusa, bayobowe n'umwarimu w'ubuhinzi wemeye kubakurikirana.
Mu gihe ntegereje igisubizo cyanyu cyiza, ndabashimiye ku bw'umwanya mwahaye iyi baruwa.
Wanyu ububaha,
(umukono)
Kalisa EricBimenyeshejwe:
– Umurezi ushinzwe imyitwarire;
– Umwarimu w'ubuhinzi.
1. Ni nde wanditse ibaruwa, kandi yandikiye nde?
2. Ibaruwa isaba iki? Ni he bigaragara mbere yo gusoma ibaruwa yose?
3. Vuga intego eshatu z'ihuriro ry'abavumvu bato.
4. Kuki Kalisa yifuza ahantu hari kure y'amashuri n'ibibuga?
5. Gusesengura: Ni izihe mpamvu eshatu zishobora gutuma umuyobozi yemera icyifuzo cya Kalisa?
1. Kalisa Eric, umuhuzabikorwa w'ihuriro ry'abavumvu bato; yandikiye Umuyobozi w'Ishuri ryisumbuye rya Kabeza.
2. Asaba ahantu ho gushyira imitiba itatu. Bigaragara ku «Impamvu».
3. Kwigisha ubuvumvu, gukunda umurimo w'amaboko, no kwinjiza amafaranga yo gufasha abanyeshuri batishoboye.
4. Kugira ngo inzuki zitabangamira abantu.
5. Urugero: ihuriro rifite intego zifitiye ishuri akamaro; koperative izabahugura kandi ibahe imitiba ku buntu; hari umwarimu uzabakurikirana kandi bazakora ku wa gatandatu gusa, batabangamira amasomo.
Definition
Ibaruwa y'ubuyobozi (cyangwa y'ubutegetsi) ni ibaruwa umuntu yandikira urwego, ikigo cyangwa umuyobozi ku bijyanye n'akazi, ubuyobozi cyangwa serivisi, ikurikiza imbata yemewe n'imvugo yubahisha. Itandukanye n'ibaruwa ya gicuti, yandikirwa inshuti cyangwa umuvandimwe.
Impamvu ni umurongo ugaragaza muri make icyo ibaruwa igamije, uza mbere y'indamutso.
Igishushanyo: Imbata y'ibaruwa y'ubuyobozi, cyashushanyijwe na Ganzaa.
| Igice | Icyo gikubiyemo | Mu ibaruwa ya Kalisa |
|---|---|---|
| 1. Uwandika | amazina, umwanya, ikigo, aderesi, telefoni (hejuru ibumoso) | Kalisa Eric, umuhuzabikorwa... |
| 2. Ahantu n'itariki | hejuru iburyo | Kabeza, ku wa 5 Ukwakira 2026 |
| 3. Uwandikirwa | umwanya we n'ikigo, ubanjirijwe na «Kuri Nyakubahwa» | Kuri Nyakubahwa Umuyobozi w'Ishuri... |
| 4. Impamvu | icyo ibaruwa igamije, mu magambo make | Gusaba ahantu ho gushyira imitiba... |
| 5. Indamutso | umwanya w'uwandikirwa, si izina rye | Nyakubahwa Muyobozi, |
| 6. Intangiriro | uwo uri we n'icyo wandikiye | Mbandikiye ... ndi umuhuzabikorwa... |
| 7. Igihimba | ibisobanuro: impamvu, ibikenewe, igihe, aho | intego z'ihuriro, ubufasha bwa koperative, aho... |
| 8. Umusozo | kwibutsa icyifuzo no gushimira | Mu gihe ntegereje igisubizo... |
| 9. Isezera n'umukono | «Wanyu ububaha», umukono, amazina | Wanyu ububaha, Kalisa Eric |
| 10. Bimenyeshejwe | abandi bagomba kubimenya | umurezi ushinzwe imyitwarire... |
Ibaruwa isaba (akazi, uruhushya, inkunga); ibaruwa isubiza; ibaruwa imenyesha; ibaruwa y'ubujurire cyangwa itanga ikirego; ibaruwa itumira.
| Ingingo | Ibaruwa ya gicuti | Ibaruwa y'ubuyobozi |
|---|---|---|
| Uwandikirwa | inshuti, umuvandimwe | umuyobozi, urwego, ikigo |
| Indamutso | «Nshuti nkunda Keza,» | «Nyakubahwa Muyobozi,» |
| Imvugo | isanzwe, irimo amarangamutima | yubahisha, isobanutse, idaciye ku ruhande |
| Ibice byihariye | — | impamvu, uwandikirwa, bimenyeshejwe |
Worked example
Kwandika «Impamvu» nziza
(a) «Impamvu: Ibaruwa.» (b) «Impamvu: Ndashaka kubabwira ko ihuriro ryacu rikeneye ahantu kandi ko twashakaga kubabaza niba mwadufasha.» (c) «Impamvu: Gusaba ahantu ho gushyira imitiba y'ihuriro.»
Igisubizo: (c) ni yo nziza: ni ngufi, kandi ivuga icyo ibaruwa igamije. (a) ntigira icyo ivuga; (b) ni ndende kandi ni interuro isanzwe. Impamvu nziza ikunze gutangira n'inshinga iri mu mbundo: Gusaba..., Kumenyesha..., Gutumira...
Worked example
Kunoza imvugo y'ibaruwa
Interuro y'umunyeshuri: «Muyobozi, nshaka ko mumpa uruhushya rw'ejo, kuko ndwaye.»
Yanogejwe: «Nyakubahwa Muyobozi, mbandikiye mbasaba uruhushya rwo kutaza ku ishuri ku wa kane tariki ya 8 Ukwakira 2026, kubera ko nzaba ndi kwa muganga nk'uko bigaragazwa n'urupapuro rwa muganga mbomekeye kuri iyi baruwa.» Imvugo yubahisha, itariki yuzuye, impamvu igaragazwa n'ikimenyetso.
Warning
Amakosa akunze kugaragara: kwibagirwa itariki cyangwa umukono; kwandika indamutso irimo izina ry'umuyobozi aho kuba umwanya we («Nyakubahwa Kamali,»); kuvuga ibintu byinshi bidafitanye isano; no kwandika «kugirango», «niwe», «murugo» (imyandikire yemewe: kugira ngo, ni we, mu rugo).
Practice
Imyitozo
Ibaruwa y'ubuyobozi ni iki?
Vuga ibice bitandatu by'ibaruwa y'ubuyobozi ku murongo bikurikiranamo.
Itandukaniro ry'ibaruwa ya gicuti n'iy'ubuyobozi ni irihe? Vuga abiri.
Andika «Impamvu» y'ibaruwa: (a) isaba akazi k'umukozi w'isomero; (b) itumira ababyeyi mu munsi w'umuco.
Kosora indamutso n'isezera: «Mwiriwe Kamali! ... Bye, ni jye Gisa.»
Kwandika: andikira Umuyobozi w'ishuri ryawe ibaruwa umusaba uruhushya rwo gusura koperative y'abahinzi cyangwa y'abavumvu yo mu murenge wanyu hamwe n'ihuriro ryanyu.
1. Ibaruwa yandikirwa urwego, ikigo cyangwa umuyobozi ku bijyanye n'akazi cyangwa serivisi, ikurikiza imbata yemewe n'imvugo yubahisha.
2. Urugero: uwandika; ahantu n'itariki; uwandikirwa; impamvu; indamutso; intangiriro; igihimba; umusozo; isezera n'umukono; bimenyeshejwe.
3. Uwandikirwa (inshuti / umuyobozi); imvugo (isanzwe / yubahisha); ibice byihariye nk'impamvu na bimenyeshejwe.
4. (a) «Impamvu: Gusaba akazi k'umukozi w'isomero»; (b) «Impamvu: Gutumira ababyeyi mu munsi w'umuco».
5. «Nyakubahwa Muyobozi, ... Wanyu ububaha, (umukono) Gisa ...»
6. Igisubizo ntangarugero (cyanditswe na Ganzaa):
Uwase Grace
Umuyobozi w'ihuriro ry'ubuhinzi
Ishuri ryisumbuye rya KabezaKabeza, ku wa 12 Ukwakira 2026
Kuri Nyakubahwa Umuyobozi
w'Ishuri ryisumbuye rya KabezaImpamvu: Gusaba uruhushya rwo gusura koperative y'abahinzi
Nyakubahwa Muyobozi,
Mbandikiye iyi baruwa ndi umuyobozi w'ihuriro ry'ubuhinzi ry'ishuri, mbasaba uruhushya rw'uko abanyamuryango cumi na batanu b'ihuriro basura koperative y'abahinzi b'imboga yo mu murenge wacu.
Urwo rugendo shuri ruzaba ku wa gatandatu tariki ya 24 Ukwakira 2026, kuva saa mbili kugeza saa sita. Ruzadufasha kwiga uburyo bwo guhinga imboga mu buryo bwa kijyambere no gucunga koperative. Umuyobozi wa koperative yamaze kutwemerera kutwakira, kandi umwarimu w'ubuhinzi yemeye kutuyobora. Tuzagenda n'amaguru, kuko koperative iri ku birometero bibiri uvuye ku ishuri.
Mu gihe ntegereje igisubizo cyanyu, ndabashimiye.
Wanyu ububaha,
(umukono)
Uwase GraceBimenyeshejwe: Umwarimu w'ubuhinzi.
Further reading
Ibitabo byo gusoma
Sources and credits
Ibaruwa ya Kalisa n'ibaruwa ntangarugero, igishushanyo cy'imbata y'ibaruwa (SVG), imbonerahamwe, ingero, imyitozo n'ibisubizo: Written by Ganzaa. Amazina, ishuri n'amatariki ni iby'urugero.