Ibisakuzo n’imigani migufi

1Igisakuzo ni iki?

Igisakuzo ni umukino w’ubwenge. Umuntu avuga ikintu mu magambo ahishe. Abandi bagatekereza, bagashaka icyo ari cyo.

Dore uko gikinwa:

• Usakuza avuga ati: «Sakwe sakwe!»
• Abandi basubiza bati: «Soma!»
• Usakuza avuga igisakuzo.
• Abandi batanga igisubizo. Utsinze ni uwabonye icyo ari cyo.
• Iyo nta n’umwe ukibonye, bamuha umugi bati: «Nguhaye Kigali!» Noneho na we akababwira igisubizo.

2Reka dukine hamwe

• «Ndagukurikira» — ni ikintu kigenda nawe. Ariko ntabwo ari umuntu, kuko nta na rimwe kivuga.
• «Iyo izuba rigiye ndabura» — bivuze ko gikeneye izuba ngo kibeho.
• Ni iki kigendana nawe mu zuba kigahita kibura izuba rigiye?

Igisubizo ni igicucu cyawe! Hagarara mu zuba urebe hasi: uhita ukibona. Wowe ugenda, na cyo kikagenda.

Reba uko byagenze: ntitwahise duhamya. Twabanje gusesengura buri jambo. Ni ko bakina ibisakuzo.

3Ibindi bisakuzo

• «Nzana amazi ava mu kirere, nkameza imyaka.» → imvura
• «Turi benshi mu kanwa, duhekenya ibiryo buri munsi.» → amenyo
• «Ngenda ntagira amaguru, njya hasi ntasubira inyuma.» → uruzi (cyangwa amazi)

4Umugani mugufi ni iki?

Umugani mugufi ni interuro ngufi cyane y’abakurambere. Ntabwo ari umukino: uratwigisha. Mu magambo make, uvuga ukuri kw’ubuzima.

Dore itanu, n’ibyo isobanura:

• Igiti kigororwa kikiri gito.
  Bisobanura ko umwana ayoborwa akiri muto. Umutoni yize kuramutsa akiri muto; ubu ni umwana ufite ikinyabupfura.
• Buhoro buhoro ni rwo rugendo.
  Bisobanura ko gukora utihuta ariko utacogora bikugeza kure. Byiringiro yize amagambo abiri buri munsi. Nyuma y’iminsi 30, yari amenye amagambo 60! (2 × 30 = 60.)
• Ubwenge burarahurwa.
  Kera bagendaga kuraha umuriro kwa mugenzi wabo. Ubwenge na bwo ni uko: burakurwa ku bandi. Ntugatinye kubaza umwarimu cyangwa umuvandimwe.
• Ukuri guca mu ziko ntigushye.
  Bisobanura ko ukuri kudapfa. N’iyo bagerageza kuguhisha, amaherezo kuragaragara. Vuga ukuri.
• Nta joro ridacya.
  Bisobanura ko nta kibazo kidashira. Ijoro ryose rirakeya. N’iyo hari ikikugora uyu munsi, komeza — uzagishobora.

5Itandukaniro

Byombi ni umuco wacu w’u Rwanda. Bibitswe mu magambo, ntibyandikwaga — babibwiranaga nimugoroba, ababyeyi babibwira abana. Nawe ubu urabizi: ubibwire abavandimwe bawe.

Igerageze ubwawe

Banza uvuge igisubizo mu ijwi riranguruye. Hanyuma ukande ku gisubizo urebe niba ari cyo.