Teknolojia Katika Mawasiliano
Senior 2 · Kiswahili
Teknolojia Katika Mawasiliano
Lesson 5 of 5
25 min
Mdahalo (debate) ni majadiliano rasmi ambapo upande mmoja unaunga mkono hoja na upande mwingine unaipinga. Midahalo hujenga uwezo wa kufikiri kwa kina, kusikiliza kwa makini na kuzungumza kwa ujasiri. Mitihani ya Kiswahili pia huuliza insha za hoja. Katika somo hili utasoma hotuba mbili za mdahalo, utashiriki mdahalo darasani, na utaandika insha ya hoja kuhusu teknolojia na mawasiliano.
Mtoa hoja (Byiringiro):
Mheshimiwa mwenyekiti, waheshimiwa majaji, walimu wetu wapendwa, na wanafunzi wenzangu, hamjambo? Jina langu ni Byiringiro, na nimesimama hapa kuunga mkono hoja isemayo: Simu za mkononi ziruhusiwe shuleni.
Hoja yangu ya kwanza ni kwamba simu ni maktaba mfukoni. Mwanafunzi mwenye simu hutafuta maana ya neno au picha ya somo kwa sekunde chache.
Pili, simu husaidia wakati wa dharura. Mwanafunzi akiugua, huwapigia wazazi wake mara moja.
Tatu, dunia ya leo ni ya kidijitali. Tusipojifunza kutumia teknolojia vizuri tukiwa shuleni, tutajifunza wapi?
Kwa hiyo, naomba mniunge mkono. Asanteni kwa kunisikiliza.
Mpinzani (Umutoni):
Mheshimiwa mwenyekiti, waheshimiwa majaji, walimu na wanafunzi wenzangu, hamjambo? Nimesimama kupinga hoja hii kwa nguvu zangu zote.
Mtoa hoja amesema simu ni maktaba mfukoni. Lakini maktaba hii ina pia michezo, video na mitandao ya kijamii inayovuta akili za wanafunzi. Wanafunzi wengi hawasomi wakiwa na simu mkononi; hucheza.
Pili, simu huleta wizi na ugomvi shuleni. Tatu, shule yetu ina maabara ya kompyuta; hatuhitaji simu ili kujifunza teknolojia.
Kwa hiyo, naomba mpinge hoja hii. Asanteni.
Hotuba za mfano: Imeandikwa na Ganzaa.
Tip
Kusikiliza mdahalo vizuri: chora jedwali la safu tatu: Hoja za mtoa hoja · Hoja za mpinzani · Jibu langu. Andika maneno machache tu kwa kila hoja, ili uweze kuijibu utakapopewa nafasi.
Insha ya hoja: kila hoja katika aya yake, na angalau hoja moja ya upande wa pili pamoja na jibu lako.
Jibu: Mtoa hoja: simu ni maktaba mfukoni; husaidia wakati wa dharura; dunia ni ya kidijitali. Mpinzani: simu huvuta akili kwenye michezo na mitandao; huleta wizi na ugomvi; shule ina maabara ya kompyuta.
Mfano wa jibu: Mpinzani ana hoja nzito zaidi, kwa sababu alijibu moja kwa moja hoja ya “maktaba mfukoni” na akaonyesha kwamba shule ina njia nyingine ya kujifunza teknolojia (maabara). Hata hivyo, hoja ya dharura ya mtoa hoja haikujibiwa.
Mfano wa jibu:
Teknolojia imeleta faida kuliko hasara katika mawasiliano
Mawasiliano ni njia ya kupashana habari. Zamani barua ilichukua wiki nyingi kufika; leo ujumbe hufika kwa sekunde. Kwa maoni yangu, teknolojia imeleta faida nyingi kuliko hasara.
Kwanza, simu za mkononi zimeunganisha familia. Mama anayefanya kazi Kigali huzungumza na watoto wake walioko Rusizi kila jioni.
Pili, teknolojia imerahisisha biashara. Wakulima hupokea bei za mazao kwa ujumbe mfupi, na wateja hulipa kwa pesa ya simu bila kubeba fedha taslimu.
Tatu, elimu imeenea. Wanafunzi hutafuta maarifa mtandaoni, na walimu huweka masomo kwenye tovuti.
Ni kweli kwamba teknolojia ina hasara: walaghai hutuma ujumbe wa uongo, na vijana wengine hawalali mapema kwa sababu ya simu. Hata hivyo, matatizo haya hayatokani na teknolojia yenyewe bali na matumizi mabaya. Tukijifunza kuitumia kwa busara, hasara hizi zitapungua.
Kwa hiyo, nasisitiza kwamba teknolojia ni baraka katika mawasiliano, ikiwa tutaitumia kwa hekima.
Muhtasari (summary)
Sources and credits
Maandishi yote ya somo hili (hotuba za mdahalo, muundo, insha ya mfano, mazoezi na maswali ya tathmini): Imeandikwa na Ganzaa (Written by Ganzaa). Hakuna chanzo cha nje kilichotumiwa.
