Mazingira ya Hospitalini
Senior 1 · Kiswahili
Mazingira ya Hospitalini
Lesson 4 of 4
25 min
Afya ni jambo la kila siku shuleni: matangazo ya afya hutolewa kwenye mkusanyiko wa asubuhi, wanafunzi huwaeleza wauguzi wanavyojisikia, na mwanafunzi aliyekosa masomo kwa sababu ya ugonjwa humwandikia mwalimu ujumbe. Katika somo hili utafanya yote matatu, ukitumia msamiati na sarufi ya mada hii.
In English: a school health announcement, a patient and nurse role-play, and a short note to a teacher about an absence.
Mwenzako akusomee tangazo hili kwa sauti. Usilitazame. Andika majibu ya maswali: Nini? Lini? Wapi? Kwa nini?
Wanafunzi wapendwa, habari za asubuhi. Jumatano ijayo, wahudumu wa afya kutoka kituo cha afya cha kijiji watakuja shuleni kwetu. Watatoa dawa za minyoo bure kwa wanafunzi wote, kuanzia saa tatu asubuhi, katika ukumbi wa shule. Kwa nini dawa hizi ni muhimu? Kwa sababu minyoo huleta maumivu ya tumbo na hupunguza nguvu za kusoma. Tafadhali, kila mwanafunzi ale kifungua kinywa siku hiyo. Mwanafunzi mwenye swali amwone mwalimu wa zamu. Asanteni.
Someni mazungumzo haya kwa jozi, kisha yaigizeni bila kusoma, mkibadilisha sehemu ya mwili na dalili.
Muuguzi: Karibu, kijana. Pole! Nini kinakuuma?
Byiringiro: Asante. Mguu unaniuma sana.
Muuguzi: Mguu upi, wa kulia au wa kushoto?
Byiringiro: Wa kulia. Goti limevimba.
Muuguzi: Kwa nini limevimba? Ulianguka?
Byiringiro: Ndiyo. Nilianguka jana tulipokuwa tukicheza mpira.
Muuguzi: Nitalifunga kwa bendeji. Usicheze mpira kwa siku tano, ili goti lipone vizuri.
Byiringiro: Sawa. Asante sana, muuguzi.
Tangazo na mazungumzo: Imeandikwa na Ganzaa. Watu ni wa kubuni.
Ukikosa shule kwa sababu ya ugonjwa, mwandikie mwalimu wako ujumbe mfupi. Ujumbe huu una sehemu tano:
Mwalimu Habimana,
Samahani, sikuja shuleni jana kwa sababu nilikuwa mgonjwa. Nilikuwa na homa, na kichwa kiliniuma sana.
Mama alinipeleka kwenye kituo cha afya. Walipima damu yangu, na muuguzi aligundua kwamba nilikuwa na malaria. Sasa ninameza dawa zote, na ninajisikia vizuri kidogo.
Tafadhali, nisaidie kupata masomo niliyokosa.
Mwanafunzi wako,
Keza Uwimana, kidato cha kwanza B
Ujumbe wa mfano: Imeandikwa na Ganzaa.
| Kosa | Sahihi | Sababu |
|---|---|---|
| Mikono yangu unauma. | Mikono yangu inauma. | Mikono ni wingi wa U-I: kiambishi ni i-. |
| Mguu ipi unauma? | Mguu upi unauma? | Umoja wa U-I: upi. |
| Kichwa inaniuma. | Kichwa kinaniuma. | Kichwa ni KI-VI: kiambishi ni ki-. |
| Sikuja kwa sababu ili nilikuwa mgonjwa. | Sikuja kwa sababu nilikuwa mgonjwa. | Usitumie kwa sababu na ili pamoja. |
| Unafanya kwa nini? | Kwa nini unafanya hivyo? | Kwa nini ni why; nini peke yake ni what. |
Tip
Kidokezo: Ujumbe kwa mwalimu uwe mfupi, wa heshima na wa kweli. Anza kwa Samahani, eleza sababu kwa kwa sababu, na maliza kwa ombi lenye Tafadhali.
Jibu: Jumatano ijayo, saa tatu asubuhi. Watatoa dawa za minyoo bure kwa wanafunzi wote, katika ukumbi wa shule.
Jibu: Kwa sababu minyoo huleta maumivu ya tumbo na hupunguza nguvu za kusoma.
Jibu: Alianguka jana alipokuwa akicheza mpira. Muuguzi alifunga goti kwa bendeji na kumshauri asicheze mpira kwa siku tano.
Jibu: Miguu yangu ipi inauma? (au, kwa umoja: Mguu wangu upi unauma?)
Mfano wa jibu: Mwalimu Mutesi, samahani, sikuja shuleni Jumatatu na Jumanne kwa sababu nilikuwa mgonjwa. Nilikuwa na homa kali na nilisikia baridi. Mama alinipeleka kwenye kituo cha afya, na walinipima damu. Nilikuwa na malaria, na nilipewa vidonge. Sasa ninajisikia vizuri. Tafadhali, nisaidie kupata masomo niliyokosa. Mwanafunzi wako, Mugisha, kidato cha kwanza A.
Muhtasari (summary)
Sources and credits
Maandishi yote ya somo hili (tangazo la afya, mazungumzo, ujumbe wa mfano, marudio ya sarufi, mazoezi na maswali ya tathmini): Imeandikwa na Ganzaa (Written by Ganzaa). Hakuna chanzo cha nje kilichotumiwa.
