Itumanaho n’Ikoranabuhanga
Primary 6 · Kinyarwanda
Itumanaho n’Ikoranabuhanga
Lesson 4 of 5
20 min
Let's begin
Ese itangazo rimanitse ku isoko rishobora kuyobya abantu aho kubayobora? Yego, iyo ribuzemo amakuru y'ingenzi. Soma inkuru y'umudugudu wa Kabeza, hanyuma wige kwandika itangazo ryuzuye.
Ku wa Mbere mu gitondo, ku kibaho cy'amatangazo cy'isoko rya Kabeza, hamanitswe urupapuro ruriho aya magambo gusa: “Muzaze kwiga mudasobwa. Ni ubuntu.”
Abantu benshi bararusoma, barayoberwa. Umucuruzi w'imyenda ati: “Tuzaze ryari?” Umukecuru ucuruza imboga ati: “Tuzaze he?” Umusore utwara moto ati: “Ese ni nde utanga iri tangazo? Ese n'abakuru baremerewe?”
Keza na Mugisha, biga mu mwaka wa gatandatu, bajya kubaza mukuru wabo Habimana, ukora mu Kigo cy'Ikoranabuhanga gishya cy'umudugudu. Habimana araseka ati: “Urwo rupapuro ni urwanjye! Nari nihuse. Si itangazo ryuzuye.”
Bicarana, bandika itangazo rishya risubiza ibibazo byose abantu bibazaga. Umukuru w'Umudugudu ararisinya. Ntibarimanitse ku kibaho gusa: barisomeye no mu nteko y'abaturage, barinyuza kuri radiyo y'abaturage, kandi barihererekanya mu butumwa bugufi. Ku munsi wavuzwe, abantu benshi baraje: abakecuru n'abasaza, abasore n'inkumi, n'abana b'abanyeshuri.
Keza aravuga ati: “Ubu ndabyumva: ikoranabuhanga ryatumye itangazo rigera kuri benshi, ariko itangazo ryuzuye ni ryo ryatumye bamenya icyo basabwa.” Dore itangazo bandikiye hamwe:
ITANGAZO
Ubuyobozi bw'Umudugudu wa Kabeza buramenyesha abaturage bose, abato n'abakuru, abagore n'abagabo, ko hafunguwe Ikigo cy'Ikoranabuhanga cy'Umudugudu, giherereye iruhande rw'isoko rya Kabeza.
Guhera ku wa Gatandatu, tariki ya 7 Ugushyingo 2026, buri wa Gatandatu kuva saa tatu za mu gitondo kugeza saa sita z'amanywa, abifuza kwiga gukoresha mudasobwa na telefoni bazigishwa ku buntu.
Buri wese arasabwa kuzana indangamuntu cyangwa ikarita y'ishuri.
Ushaka ibindi bisobanuro yabaza Habimana, ushinzwe icyo kigo.
Bikorewe i Kabeza, ku wa 2 Ugushyingo 2026.
Gatete Emmanuel
Umukuru w'Umudugudu wa Kabeza
(Umukono)
Itangazo ni inyandiko ngufi, cyangwa ijambo rivugwa, rigamije kumenyesha abantu benshi ikintu kizaba cyangwa cyabaye. Rimanikwa ku kibaho cy'amatangazo, rigasomwa mu nama, mu nsengero no mu misigiti, rigatambuka kuri radiyo, cyangwa rigatangazwa ku mbuga nkoranyambaga.
Itangazo rikoresha interuro ngufi kandi zumvikana, rikavuga ingingo imwe. Ntirigira intashyo ndende nk'ibaruwa.
Itangazo rya mbere rya Habimana ryari rifite “icyo ritangaza” gusa. Ryaburagamo uritanga, abo rigenewe, igihe, ahantu, n'icyo abantu basabwa. Ni yo mpamvu ryayobeje abantu.
Tip
Uburyo bwo kwibuka: itangazo ryuzuye risubiza ibibazo bitanu: NDE? (uritanga n'abo rigenewe) IKI? RYARI? HE? GUTE? (icyo basabwa). Nimugenzure itangazo ryanyu ku ntoki eshanu: buri rutoki, ikibazo kimwe!
Igisubizo: Ku wa Gatandatu, tariki ya 7 Ugushyingo 2026, saa tatu za mu gitondo.
Igisubizo: Indangamuntu cyangwa ikarita y'ishuri.
Igisubizo: Gatete Emmanuel, Umukuru w'Umudugudu wa Kabeza.
Igisubizo: Ryanyujijwe kuri radiyo y'abaturage, kandi rihererekanywa mu butumwa bugufi.
Igisubizo: Uritanga, abo rigenewe, icyo bazakora, igihe, itariki n'umukono.
Umukoro wo kwandika: Andika itangazo, mu izina ry'ubuyobozi bw'ishuri ryawe, rimenyesha abanyeshuri n'ababyeyi ko hazaba imurikabikorwa ry'ikoranabuhanga. Rigenzure ukoresheje ibibazo bitanu: nde, iki, ryari, he, gute.
Ibyo wize uyu munsi
Sources and credits
Umwandiko, inyigisho n'imyitozo biri muri iri somo: Byanditswe na Ganzaa.
Isuzume
Itangazo rya mbere rya Habimana ryari rifite iki gusa?
