Ibiyobyabwenge
Senior 6 · Kinyarwanda (Languages)
Ibiyobyabwenge
Lesson 3 of 4
25 min
Umukoresha ushaka umukozi akunze kubanza gusoma umwirondoro (CV) w'usaba akazi, mbere yo kumubona. Urwo rupapuro rumwe rugomba kuvuga uwo uri we, icyo uzi n'icyo ushoboye. Uyu mwandiko uvuga umusore wabaswe n'ibiyobyabwenge, akabivamo, maze agategura umwirondoro we bwa mbere. Uziga imiterere y'umwirondoro n'uburyo bwo kuwandika mu kuri no mu bushishozi.
Inkuru yanditswe na Ganzaa. Abantu bayivugwamo ni abo gutekerezwa.
(1) Mugwaneza yari umunyeshuri w'umwaka wa gatanu ubwo inshuti ze zamuhaga urumogi bwa mbere. «Ni rimwe gusa,» bavugaga. Ariko «rimwe» ryabaye kabiri, kabiri kaba buri munsi. Amanota ye aragwa, ava mu ishuri, atangira kwiba iby'iwabo kugira ngo agure ibiyobyabwenge.
(2) Umunsi umwe, nyina amusanga yicaye ku muhanda, atazi aho ari. Ntiyamutuka; yaricaye iruhande rwe, ararira. Iryo joro, Mugwaneza yemeye ko akeneye ubufasha. Abifashijwemo n'abajyanama b'ubuzima n'ubuyobozi bw'akagari, yagiye mu kigo cy'igororamuco, aho yamaze umwaka avurwa kandi yiga umwuga w'amazi n'isuku.
(3) Agarutse, yinjiye muri koperative y'urubyiruko «Amazi Meza», ikora imiyoboro y'amazi mu ngo. Umwaka urangiye, koperative imubwira ko ikigo cy'ubwubatsi gishaka umutekinisiye w'amazi. «Ohereza umwirondoro wawe,» umuyobozi wa koperative aramubwira. Mugwaneza aramureba: «Umwirondoro? Ni iki?»
(4) Umuyobozi wa koperative, Mukantwari, amwicaza iruhande rwe. «Ni urupapuro ruvuga uwo uri we mu kazi,» aramusobanurira. «Amazina yawe n'aho baguhamagara; amashuri wize n'impamyabumenyi ufite, uhereye ku iya vuba; aho wakoze; ibyo uzi gukora; indimi uvuga; abantu bakwemeza; maze ugasoza wemeza ko ibyo wanditse ari ukuri.»
(5) Mugwaneza aratekereza, maze arabaza ati: «Ese ngomba kwandika ko nabaswe n'ibiyobyabwenge?» Mukantwari aramwenyura: «Umwirondoro ugomba kuba ukuri: ntuzahimbe impamyabumenyi cyangwa akazi utakoze. Ariko ntugomba kwandikamo ibibazo by'ubuzima bwawe bwite. Andika icyemezo cy'imyuga wahawe, n'umwaka wakimariyemo. Icyo umukoresha akeneye ni icyo ushoboye uyu munsi.»
(6) Muri iryo joro, Mugwaneza yanditse umwirondoro we, awusubiramo inshuro eshatu. Ku nshuro ya mbere mu myaka myinshi, yasomye urupapuro ruvuga ibyo yakoze, aho kuvuga ibyo yatakaje.
| Ijambo | Icyo risobanura |
|---|---|
| umwirondoro (w'akazi) | inyandiko ngufi ivuga amakuru y'umuntu, amashuri, ubunararibonye n'ubumenyi bwe, ikoreshwa usaba akazi (mu Cyongereza: CV) |
| impamyabumenyi | urupapuro rwemeza ko umuntu yarangije amasomo runaka |
| ubunararibonye | ubumenyi umuntu yakuye mu kazi yakoze |
| umutangabuhamya | umuntu wemera kuvuga ku mico n'ubushobozi bw'usaba akazi |
| abajyanama b'ubuzima | abaturage bahuguwe bafasha abandi mu by'ubuzima ku rwego rw'umudugudu |
| gushishoza | gutekereza neza mbere yo gufata icyemezo |
1. Ni gute Mugwaneza yatangiye gukoresha ibiyobyabwenge? Byamugizeho izihe ngaruka?
2. Ni iki cyatumye yemera gushaka ubufasha?
3. Yize uwuhe mwuga mu kigo cy'igororamuco?
4. Vuga ibintu bitanu Mukantwari yavuze ko biba mu mwirondoro.
5. Mukantwari yasubije ate ikibazo cy'ibiyobyabwenge mu mwirondoro? Ese ni inama nziza?
6. Gusesengura: Sobanura interuro ya nyuma: «yasomye urupapuro ruvuga ibyo yakoze, aho kuvuga ibyo yatakaje.»
Definition
Umwirondoro w'akazi (CV) ni inyandiko ngufi, akenshi ipaji imwe cyangwa ebyiri, igaragaza amakuru y'ibanze y'umuntu, amashuri n'impamyabumenyi, ubunararibonye mu kazi, ubumenyi bwihariye, indimi n'abatangabuhamya, igasozwa n'icyemezo cy'uko amakuru ari ukuri.
| Umwirondoro w'akazi | Ibaruwa isaba akazi |
|---|---|
| uvuga amakuru mu buryo bw'urutonde | isobanura mu nteruro impamvu ushaka akazi |
| ukoreshwa ku kazi kenshi, ugahindurwa gato | yandikirwa akazi kamwe n'umukoresha umwe |
| nta ndamutso na «Nyakubahwa» | ikurikiza imiterere y'ibaruwa y'ubutegetsi |
Worked example
Urugero rwa 1: Kuva ku nkuru ujya ku mwirondoro
| Mu nkuru | Mu mwirondoro |
|---|---|
| «Yamaze umwaka … yiga umwuga w'amazi n'isuku» | Amashuri: 2025: Icyemezo cy'imyuga mu by'amazi n'isuku |
| «Yinjiye muri koperative … ikora imiyoboro y'amazi mu ngo» | Ubunararibonye: 2025–2026: Umutekinisiye, koperative «Amazi Meza»: gushyira no gusana imiyoboro y'amazi mu ngo |
| «Yabaswe n'ibiyobyabwenge» | Ntibishyirwamo: ni amakuru bwite adakenewe ku kazi |
| «Mukantwari … umuyobozi wa koperative» | Umutangabuhamya (amaze kubyemera) |
Worked example
Urugero rwa 2: Kunoza imvugo y'umwirondoro
(a) «Nakoze ahantu henshi cyane kandi ndi umuhanga mu bintu byinshi.» → «2024–2026: umutekinisiye w'amazi, koperative "Amazi Meza".»
(b) «Icyongereza ndacyumva gake gake.» → «Icyongereza: biringaniye (kuvuga no gusoma).»
(c) «Nkunda kuryama no kureba filimi.» → «Ibyo nkunda: umupira w'amaguru, ibikorwa by'ubukorerabushake.»
Ihame: amakuru afatika (amatariki, imirimo, impamyabumenyi), imvugo ngufi, kandi buri kintu gifitanye isano n'akazi.
Warning
Gutekinika umwirondoro ni icyaha n'ikinyoma. Impamyabumenyi y'impimbano ishobora gutuma wirukanwa cyangwa ugakurikiranwa n'amategeko. Ariko kuba ukuri ntibisaba kwandika ibibazo byawe bwite: hitamo amakuru akenewe ku kazi.
Uwabaswe n'ibiyobyabwenge akabivamo afite uburenganzira bwo gutangira bushya: ntukamuhe akato.
Practice
Imyitozo
Tanga inshoza y'umwirondoro w'akazi, uvuge ibice byawo bitandatu.
Kuki amashuri n'akazi byandikwa uhereye ku bya vuba?
Tandukanya umwirondoro n'ibaruwa isaba akazi mu ngingo ebyiri.
Muri aya makuru, ni ayahe atagomba kujya mu mwirondoro: (a) impamyabumenyi y'amashuri yisumbuye; (b) uburwayi wagize umwaka ushize; (c) indimi uvuga; (d) idini ry'ababyeyi bawe; (e) akazi wakoze mu biruhuko?
Kosora iyi mvugo y'umwirondoro: «Nzi gukoresha mudasobwa cyane cyane neza kurusha abandi bose.»
Andika umwirondoro wawe w'ipaji imwe usaba akazi k'ibiruhuko (urugero: gufasha mu isomero ry'akarere), ukoresheje amakuru y'ukuri cyangwa ay'igitekerezo.
1. Inyandiko ngufi igaragaza amakuru y'umuntu, amashuri, ubunararibonye, ubumenyi, indimi n'abatangabuhamya, isozwa n'icyemezo. Ibice: amakuru y'ibanze; intego y'akazi; amashuri n'impamyabumenyi; ubunararibonye; ubumenyi bwihariye n'indimi; abatangabuhamya n'icyemezo.
2. Kuko umukoresha ashaka kubanza kubona ibyo umuntu aheruka gukora no kwiga, ari byo byerekana ubushobozi bwe bw'ubu.
3. Umwirondoro ni urutonde rw'amakuru, ukoreshwa ku kazi kenshi; ibaruwa isaba akazi isobanura mu nteruro impamvu ushaka akazi kamwe, kandi ikurikiza imiterere y'ibaruwa y'ubutegetsi.
4. (b) na (d): ni amakuru bwite adakenewe ku kazi.
5. «Mudasobwa: Word na Excel (neza).»
6. Bisuzumwa hakurikijwe: ibice byose; itonde rihereye ku bya vuba; imvugo ngufi; amakuru ajyanye n'akazi; nta makuru bwite adakenewe; icyemezo n'umukono.
Ibyo kwibuka
Sources and credits
Inkuru «Ubuzima bushya bwa Mugwaneza», igishushanyo cy'umwirondoro (SVG), imbonerahamwe, ingero, imyitozo n'ibisubizo: Written by Ganzaa.
